Aknet në shpinë janë më të zakonshme nga sa mendohet. Shpesh i vëmë re rastësisht, kur vishemi, kur dalim në plazh, pas palestrës, ose kur lëkura nis të kruhet, të skuqet apo të krijojë disa zona të dhimbshme. Edhe pse shumë njerëz i lidhin aknet kryesisht me fytyrën, shpina është një nga zonat ku ato shfaqen më shpesh.
Arsyeja është e thjeshtë: shpina ka shumë gjëndra yndyrore, djersitet lehtë, mbulohet për shumë orë nga rrobat dhe shpesh është në kontakt me produkte që mund të bllokojnë poret. Pra, nuk ka të bëjë domosdoshmërisht me “mungesë pastërtie”, siç mendohet gabimisht. Në shumicën e rasteve, aknet në shpinë lidhen me kombinimin e yndyrës së tepërt, qelizave të vdekura, djersës, baktereve, fërkimit dhe ndonjëherë edhe hormoneve.
Aknet krijohen kur poret bllokohen nga sebumi, pra yndyra natyrale e lëkurës, nga qelizat e vdekura dhe nga bakteret që gjenden normalisht në lëkurë. Kur këto grumbullohen, zona inflamohet dhe shfaqen akne të vogla, pika të zeza, pika të bardha, skuqje ose akne më të mëdha dhe më të dhimbshme.
Një nga shkaqet më të zakonshme është djersa. Pas palestrës, ecjes në vapë, punës fizike apo edhe një dite të gjatë me rroba të ngushta, djersa që qëndron mbi lëkurë mund të përkeqësojë aknet. Problemi bëhet më i madh kur djersa kombinohet me rroba sintetike ose shumë të ngjitura pas trupit, sepse poret nuk “marrin frymë” mirë dhe lëkura irritohet më lehtë.
Edhe fërkimi ka shumë rëndësi. Bluza të ngushta, reçipeta sportive, rripa çantash, uniforma, materiale sintetike apo rroba që rrinë për shumë orë ngjitur me lëkurën mund të acarojnë shpinën. Ky fërkim, sidomos kur lëkura është e djersitur, mund të nxisë ose përkeqësojë aknet.
Hormonet janë një tjetër faktor i rëndësishëm. Kur hormonet luhaten, lëkura mund të prodhojë më shumë yndyrë. Kjo ndodh shpesh në adoleshencë, para ciklit menstrual, në periudha stresi, gjatë ndryshimeve hormonale ose kur trupi kalon faza ku balanca hormonale ndryshon. Për këtë arsye, disa njerëz vënë re se aknet në shpinë shtohen në periudha të caktuara të muajit ose kur janë më të stresuar.
Një shkak që shpesh harrohet janë produktet që përdorim në trup dhe flokë. Vajrat për trupin, kremrat shumë të rëndë, kremrat me shumë parfum, produktet “oily”, balsami i flokëve apo maskat që rrëshqasin në shpinë gjatë dushit mund të lënë një shtresë mbi lëkurë dhe të bllokojnë poret. Nëse vëreni akne sidomos në pjesën e sipërme të shpinës, shpatullave apo qafës, mund të ketë lidhje edhe me produktet e flokëve.
Edhe moslarja menjëherë pas djersitjes mund të ndikojë. Kjo nuk do të thotë që aknet shkaktohen nga papastërtia, por nëse djersa, yndyra, bakteret dhe mbetjet e produkteve qëndrojnë gjatë mbi lëkurë, krijohet një terren më i favorshëm për bllokimin e poreve.
Stresi dhe gjumi i dobët nuk janë gjithmonë shkaku kryesor, por mund të ndikojnë te inflamacioni i trupit dhe të përkeqësojnë gjendjen e lëkurës. Kur trupi është i lodhur, i stresuar dhe nuk pushon mirë, lëkura mund të reagojë më fort ndaj faktorëve që zakonisht i përballon më lehtë.
Edhe ushqimi mund të luajë rol te disa persona. Nuk ka një listë ushqimesh që i shkakton aknet njësoj te të gjithë, por disa njerëz vënë re përkeqësim pas konsumimit të tepërt të sheqerit, karbohidrateve të rafinuara, ushqimeve shumë të përpunuara ose bulmetit. Kjo nuk do të thotë të nisni dieta ekstreme apo të hiqni gjithçka nga menuja. Më e mira është të vëzhgoni trupin tuaj dhe të kuptoni nëse ka ndonjë lidhje të përsëritur mes ushqimit dhe përkeqësimit të akneve.
Hapi i parë është dushi pas djersitjes. Nëse keni bërë palestër, keni ecur gjatë, keni qëndruar në vapë ose jeni djersitur, përpiquni të bëni dush sa më shpejt. Nëse nuk keni mundësi menjëherë, të paktën ndërroni bluzën dhe mos qëndroni për orë të tëra me rroba të lagura nga djersa.
Zgjedhja e rrobave gjithashtu ndihmon shumë. Vishni rroba më të lirshme, materiale që marrin frymë dhe shmangni sa të mundeni veshjet shumë të ngushta, sidomos kur bëni aktivitet fizik. Pas palestrës, mos e mbani gjatë reçipetën sportive apo bluzën e djersitur, sepse fërkimi dhe lagështia e përkeqësojnë lëkurën.
Një larës trupi me përbërës kundër akneve mund të bëjë diferencë. Produktet me benzoyl peroxide ose salicylic acid përdoren shpesh për aknet në trup. Benzoyl peroxide ndihmon kundër baktereve që lidhen me aknet, ndërsa salicylic acid ndihmon në pastrimin e poreve dhe largimin e qelizave të vdekura. Për shpinën, është mirë që produkti të lihet në lëkurë për 2 deri në 3 minuta para shpëlarjes, sepse lëkura e trupit është më e trashë se ajo e fytyrës.
Duhet pasur kujdes me benzoyl peroxide, sepse mund të çngjyrosë peshqirët, pizhamet ose bluzat. Prandaj shpëlajeni mirë dhe përdorni peshqirë që nuk ju shqetëson nëse zbehen pak.
Një gabim i zakonshëm është fërkimi i fortë i shpinës me sfungjer të ashpër. Kjo mund të duket sikur “po e pastron më mirë” lëkurën, por në fakt mund ta irritojë më shumë, ta skuqë dhe t’i bëjë aknet më të dukshme. Më mirë përdorni larje të butë, të rregullt dhe pa agresivitet.
Nëse përdorni balsam, maskë apo vaj flokësh, shpëlajini flokët shumë mirë dhe në fund lani edhe shpinën. Kjo është e rëndësishme sepse produktet e flokëve shpesh rrëshqasin mbi shpatulla dhe shpinë, duke lënë mbetje që mund të bllokojnë poret.
Kujdes edhe me kremrat e trupit dhe SPF-në. Zgjidhni produkte ku shkruhet “non-comedogenic”, “oil-free” ose që nuk bllokojnë poret. Vajrat e rëndë për trupin, kremrat shumë të trashë apo produktet me shumë parfum mund të jenë problem për lëkurat që kanë prirje për akne.
Mos i shtrydhni aknet. Në shpinë kjo është edhe më e vështirë për t’u bërë me kujdes, ndaj rreziku për irritim, infeksion, njolla dhe shenja është më i madh. Shtrydhja mund t’i bëjë aknet më të inflamuara dhe të zgjasë procesin e shërimit.
Përmirësimi nuk ndodh brenda dy ditësh. Lëkura ka nevojë për kohë. Zakonisht duhen disa javë kujdes i rregullt për të parë ndryshim të dukshëm. Një rutinë praktike do të ishte: dush pas djersitjes, rroba të pastra dhe më të lirshme, larës me benzoyl peroxide ose salicylic acid disa herë në javë, shmangie e vajrave të rëndë dhe kujdes me produktet e flokëve.
Nëse aknet janë të mëdha, të dhimbshme, me qelb, përhapen shumë, lënë shenja ose nuk përmirësohen pas 8 deri në 12 javësh kujdesi të rregullt, atëherë është mirë të konsultoheni me dermatolog. Në disa raste, aknet e shpinës kërkojnë trajtime më të forta me recetë, si kremra specifikë, retinoidë, antibiotikë ose terapi të tjera që përcaktohen sipas gjendjes së lëkurës.
Pra, aknet në shpinë nuk janë diçka e pazakontë dhe nuk duhet të shihen si turp. Ato shpesh janë rezultat i djersës, hormoneve, fërkimit, produkteve të papërshtatshme dhe bllokimit të poreve. Me pak kujdes të përditshëm, zgjedhje më të mira të produkteve dhe durim, gjendja mund të përmirësohet ndjeshëm.
Lini një koment