Në pjesët e mëparshme folëm për mënyrën si ushqimi i nënës krijon mjedisin biologjik ku zhvillohet bebi. (Kliko) Pamë se disa lëndë ushqyese mungojnë shpesh në dietën e grave shtatzëna (Kliko) dhe se si faktorë si sheqeri mund të ndikojnë metabolizmin e fëmijës që në mitër. (Kliko)
Por ka edhe një element tjetër shumë themelor që shpesh kalon pa shumë vëmendje: proteina.
Proteina është, në thelb, materiali ndërtues i trupit. Çdo qelizë e re që krijohet gjatë shtatzënisë ka nevojë për aminoacide, përbërësit bazë të proteinës.
Dhe gjatë këtyre nëntë muajve ndodh diçka e jashtëzakonshme.
Një organizëm i tërë zhvillohet nga një qelizë e vetme. Ajo qelizë ndahet dhe shumëzohet, duke u kthyer në miliarda e më pas triliona qeliza që formojnë organet, muskujt, sistemin nervor dhe çdo strukturë tjetër të trupit.
Ky proces kërkon energji, por mbi të gjitha kërkon material ndërtimi.
Këtu hyn proteina.
Sipas studimeve që citon biokimistja Jessie Inchauspé, nevoja për proteina rritet sidomos në tremujorin e tretë, kur rritja e bebit përshpejtohet ndjeshëm. Në këtë fazë, fetusi fillon të shtojë më shumë masë trupore dhe zhvillimi i indeve bëhet shumë më intensiv.
Nëse dieta është e varfër në proteina gjatë kësaj periudhe, disa studime sugjerojnë se kjo mund të ndikojë në mënyrën si trupi i bebit zhvillohet dhe si do të menaxhojë energjinë më vonë në jetë.
Ky fenomen lidhet me atë që disa studiues e quajnë programim metabolik.
Ideja është se gjatë zhvillimit në mitër, trupi i bebit përshtatet me mjedisin ushqimor që përjeton. Nëse disa lëndë janë të kufizuara për një kohë të gjatë, organizmi mund të zhvillojë mekanizma që ndikojnë mënyrën si do të përdorë energjinë dhe lëndët ushqyese më vonë.
Në këtë kontekst përmendet edhe ajo që njihet si “protein leverage hypothesis”.
Sipas kësaj teorie, trupi i njeriut ka një nevojë të caktuar për proteina dhe tenton ta plotësojë atë. Kur dieta është e varfër në proteina, njerëzit shpesh përfundojnë duke konsumuar më shumë ushqim në përgjithësi për të arritur këtë nivel.
Kjo është një nga arsyet pse disa ekspertë theksojnë rëndësinë e një marrjeje të mjaftueshme të proteinave gjatë shtatzënisë.
Burimet e proteinave janë të njohura: mish, peshk, vezë, produkte bulmeti, bishtajore dhe disa drithëra të caktuara. Kombinimi i këtyre ushqimeve në dietë ndihmon në sigurimin e aminoacideve të nevojshme për zhvillimin e indeve të reja.
Edhe këtu, ideja nuk është të krijohet alarm apo të numërohet çdo gram ushqimi. Por të kuptohet se shtatzënia është një periudhë kur trupi i bebit po ndërtohet me një ritëm të jashtëzakonshëm dhe disa lëndë ushqyese, si proteina, bëhen veçanërisht të rëndësishme.
Sepse çdo organ, çdo muskul dhe çdo qelizë që formohet gjatë këtyre muajve ndërtohet nga ajo që trupi i nënës ka në dispozicion.
Në pjesën e pestë do të flasim për një aspekt që vazhdon edhe pas lindjes: gjidhënien dhe mënyrën si ushqyerja në muajt e parë të jetës mund të ndikojë metabolizmin dhe zhvillimin e fëmijës.
Lini një koment