Sugjerojmë:
Shtatzënia nuk është thjesht një periudhë e bukur me bark të rrumbullakosur dhe dëshira të papritura për ëmbëlsira. Sipas biokimistes Jessie Inchauspé, e njohur ndërkombëtarisht si “Glucose Goddess”, është momenti kur po vendos çelësa biologjikë që mund të ndikojnë shëndetin e fëmijës tënd për dekada.
Dhe jo, nuk po flasim për teori Instagrami. Po flasim për epigjenetikë.
Jessie Inchauspé është biokimiste dhe autore librash mbi glukozën dhe metabolizmin. Ajo u bë e njohur duke shpjeguar si luhatjet e sheqerit në gjak ndikojnë humorin, energjinë dhe rrezikun për sëmundje kronike. Por kur mbeti shtatzënë, ajo thotë se kuptoi diçka që e tronditi: ekziston një boshllëk i madh mes asaj që di shkenca dhe asaj që u thuhet grave shtatzëna.
Ajo u zhyt në mijëra studime për të kuptuar një pyetje shumë konkrete: çfarë ndodh realisht me bebin në mitër, në nivel gjenetik, kur nëna ushqehet në një mënyrë të caktuar?
Gjatë shtatzënisë, ti nuk po ndryshon gjenet e bebit, por po ndikon mënyrën si ato do të funksionojnë.
Kjo quhet epigjenetikë. ADN-ja e bebit përcaktohet në momentin e ngjizjes, por mbi të vendosen “çelësa” që aktivizojnë ose heshtin gjene të caktuara. Dhe këta çelësa ndikohen nga mjedisi në mitër. Ushqimi është një nga faktorët kryesorë të atij mjedisi.
Pra jo, nuk je thjesht një trup që “mban” bebin për nëntë muaj. Nuk është vetëm çështje kohe dhe natyre. Nga momenti kur formohet placenta, gjaku yt dhe ai i bebit janë në kontakt të vazhdueshëm. Çfarë qarkullon tek ti, kalon edhe tek ai.
Dhe këtu vjen miti më i rrezikshëm që, sipas saj, u thuhet grave:
“Mos u shqetëso, bebi merr çfarë i duhet nga trupi yt.”
Jo.
Bebi nuk merr automatikisht atë që i duhet. Ai merr atë që është aty. Nëse në dietë mungojnë lëndë thelbësore, ai nuk ka rezervë të fshehtë nga ku t’i marrë. Nëse ka tepricë të faktorëve të caktuar, edhe ato bëhen pjesë e mjedisit ku ai po zhvillohet.
Kjo është pika ku shumë gra mendojnë se po bëjnë gjithçka siç duhet, ndërkohë që realisht po e lënë zhvillimin e fëmijës në dorë të një sistemi ushqimor të mbushur me produkte të përpunuara, me sheqer të fshehur dhe me ushqime që ngopin, por nuk ushqejnë.
Jessie thekson se sot, edhe në vendet e zhvilluara, shumica e grave shtatzëna nuk marrin mjaftueshëm disa lëndë bazë dhe konsumojnë më shumë sheqer sesa mendojnë. Dhe kjo nuk është gjithmonë për faj të tyre. Është rezultat i marketingut, mungesës së informacionit dhe kulturës që e trajton shtatzëninë si një periudhë ku “mund të hash çfarë të duash”.
Por biologjia nuk funksionon kështu.
Në nëntë muaj, një qelizë e vetme shndërrohet në triliona qeliza. Truri ndërton rrjete. Organet marrin formë. Sistemi metabolik vendos themelet. Çdo qelizë ndërtohet nga lëndë që vijnë nga trupi i nënës. Çdo mungesë. Çdo tepricë. Çdo luhatje e fortë e glukozës, lë gjurmë.
Kjo nuk është për të krijuar panik. Është për të rikthyer seriozitetin.
Sepse nëse dieta jote sot mund të ndikojë rrezikun e fëmijës për diabet, obezitet apo probleme metabolike në të ardhmen, atëherë nuk është më thjesht çështje preference personale. Është çështje vendimesh të vetëdijshme.
Çfarë po bën gabim shumica e grave pa e kuptuar?
– Besojnë se “bebi merr çfarë i duhet”, pavarësisht dietës.
– E nënvlerësojnë rolin e lëndëve specifike ushqyese.
– Konsumojnë sheqer duke menduar se “është vetëm pak”.
– Nuk e kuptojnë se luhatjet e forta të glukozës kanë pasoja reale biologjike.
Si ta rregullosh?
Jo me dieta ekstreme. Por me informacion dhe zgjedhje më të vetëdijshme. Shtatzënia nuk është periudhë pasive. Është një proces aktiv biologjik ku çdo zgjedhje ushqimore ka peshë.
Në pjesën e dytë do të hyjmë në detaje për një nga lëndët më të nënvlerësuara gjatë shtatzënisë, kolinën, dhe pse sipas studimeve 90 për qind e grave nuk marrin mjaftueshëm.
Por përpara se të kalojmë aty, ndalu një moment dhe pyete veten:
Nëse e di që çdo vakt po lë një gjurmë në trupin e fëmijës tënd, a do të vazhdoje të ushqeheshe njësoj si më parë?
Lini një koment