Në pjesën e parë folëm për diçka që shumë gra nuk e dëgjojnë shpesh: gjatë shtatzënisë, ushqimi nuk ndikon vetëm trupin tënd. Ai krijon mjedisin biologjik ku po zhvillohet bebi. (Lexo këtu)
Në pjesën e dytë pamë një shembull konkret, një lëndë që shumicës së grave shtatzëna u mungon dhe që lidhet me zhvillimin e trurit të bebit. (Lexo këtu)
Por ka edhe një faktor tjetër që shkencëtarët e shohin gjithnjë e më seriozisht gjatë shtatzënisë: sheqerin.
Sipas biokimistes Jessie Inchauspé, kur niveli i glukozës në gjakun e nënës rritet shumë dhe shpesh, kjo nuk mbetet vetëm tek energjia apo humori i saj. Ndikon edhe mjedisin ku po zhvillohet bebi.
Arsyeja është e thjeshtë biologjikisht.
Nga momenti që formohet placenta, ajo bëhet ura që lidh gjakun e nënës me atë të bebit. Lëndët ushqyese kalojnë përmes saj për të ushqyer fetusin. Por bashkë me to kalon edhe glukoza, forma kryesore e sheqerit në gjak.
Kjo do të thotë se kur nëna konsumon shumë sheqer dhe niveli i glukozës rritet shpesh, edhe bebi ekspozohet ndaj atij mjedisi.
Dhe këtu hyn ajo që shkenca e quan programim metabolik.
Sipas studimeve që citon Jessie, nivelet e larta të glukozës gjatë shtatzënisë mund të vendosin disa nga “çelësat epigjenetikë” që ndikojnë mënyrën si trupi i bebit do të menaxhojë sheqerin dhe energjinë më vonë në jetë.
Me fjalë të tjera, metabolizmi i tij mund të fillojë të formohet që në mitër.
Një pjesë e rëndësishme e këtij diskutimi lidhet edhe me fruktozën, një formë shumë e ëmbël sheqeri që gjendet në shumë produkte të përpunuara dhe në shumë ëmbëlsira.
Fruktoza nuk përdoret nga trupi në të njëjtën mënyrë si glukoza. Kur konsumohet në sasi të larta, ajo përpunohet kryesisht në mëlçi dhe lidhet me mekanizma që ndikojnë metabolizmin e energjisë.
Kjo është arsyeja pse disa studiues janë gjithnjë e më të kujdesshëm kur flasin për konsumin e lartë të sheqerit gjatë shtatzënisë.
Një nga shembujt më interesantë që përmend Jessie vjen nga historia.
Gjatë viteve 1940–1953, në Britaninë e Madhe u vendos racionimi i sheqerit për shkak të Luftës së Dytë Botërore. Konsumi i sheqerit u kufizua në rreth 40 gram në ditë për person.
Pas përfundimit të racionimit, konsumi u rrit përsëri dhe në shumë raste arriti rreth 80 gram në ditë.
Studiuesit më vonë krahasuan shëndetin e njerëzve që ishin zhvilluar në mitër gjatë periudhës së racionimit me ata që kishin lindur pas saj.
Rezultatet ishin interesante: personat që kishin qenë në mitër kur konsumi i sheqerit ishte më i ulët kishin rreth 15 për qind më pak gjasa të zhvillonin diabet tip 2 gjatë jetës së tyre.
Kjo nuk do të thotë se një çokollatë apo një ëmbëlsirë gjatë shtatzënisë është problem në vetvete.
Por sugjeron diçka më të rëndësishme: mjedisi metabolik gjatë shtatzënisë mund të ketë ndikim afatgjatë.
Dhe në një kohë kur shumë produkte përmbajnë sheqer të fshehur, është shumë e lehtë të konsumosh më shumë sesa mendon.
Kjo është arsyeja pse gjithnjë e më shumë ekspertë rekomandojnë të mos shikohet vetëm sasia e kalorive gjatë shtatzënisë, por edhe mënyra si ushqimi ndikon nivelet e glukozës në gjak.
Sepse për bebin, çdo gjë që ndodh në trupin e nënës është pjesë e mjedisit ku ai po rritet.
Në pjesën e katërt do të flasim për një tjetër element të rëndësishëm në këtë periudhë: proteinën dhe pse disa studiues mendojnë se sasia e saj gjatë shtatzënisë mund të ndikojë madhësinë dhe metabolizmin e bebit më vonë në jetë.
Lini një koment